Deprecated: define(): Declaration of case-insensitive constants is deprecated in /home/customer/www/ovoe.world/public_html/settings.inc.php on line 15
Frome, een laboratorium voor politieke vernieuwing
loading
Thoughts

Frome, een laboratorium voor politieke vernieuwing

Frome, een laboratorium voor politieke vernieuwing

Wim Van Den Eynde is journalist bij VRT Nieuws en werkt vooral voor "Pano". Hij schreef het onderstaand artikel en maakte een mooie reportage, beiden ook terug te vinden op www.deredactie.be . Een aanrader!

Frome, in Zuidwest Engeland: een provincienest in het pittoreske landschap tussen de Romeinse thermen in Bath en de monolieten van Stonehenge, waar je de Austin van dierenarts James Herriot op je weg verwacht. Maar ook: een laboratorium voor politieke vernieuwing, waar heel Groot-Brittannië naar zit te kijken.

Zelfs in Antwerpen en Gent zwaaien jonge mensen met Flatpack Democracy, het handboek van Peter Macfadyen, ex-burgemeester van Frome, over hoe je een gescleroseerd politiek systeem buitenspel zet en zelf de macht grijpt.

Een artikel in een Vlaamse krant prikkelde mijn nieuwsgierigheid. Kan politiek ook heel anders? Inderdaad: in tijden van discussies over graaicultuur of vragen over populisme en kibbelpoliltiek is Frome een ware verademing. De toekomst ziet er een pak vrolijker uit wanneer ik er na een week weer vertrek.

Een gemeenteraad in Frome is niet saai of technisch, maar gezellig. Het is er drummen: eerst een stuk taart en een koffie veroveren, dan een plaatsje zoeken aan een tafel, waaraan ook een gemeenteraadslid of een schepen kan zitten, en mee discussiëren. De microfoon gaat rond.

Over nieuwe toiletten in Victoria Park, of over zwerfvuil in de straten. Maar ook over het verbeteren van het lokale investeringsklimaat voor start-ups, of het energieneutraal maken van de stedelijke overheid. Kinderen vanaf tien jaar mogen mee beslissen over de begroting. Het gaat er anders aan toe dan in pakweg Aarschot of Eeklo, Vlaamse steden van vergelijkbare omvang. En het werkt.

Een tuinman die alle zitjes verovert

Peter Macfadyen is een tuinman, die het enkele jaren geleden op zijn heupen kreeg van de gelatenheid en het gebrek aan ambitie van het toenmalige stadsbestuur. En van haar slaafse volgzaamheid ten opzichte van de partijhoofdkwartieren. De noden van hun lokale gemeenschap waren altijd ondergeschikt aan de instructies vanuit Londen, zeker als zo’n lokale politicus voor zichzelf wel enige persoonlijke ambitie koesterde.

Peter bracht een groepje mensen samen die verandering wilden. Zonder enige ervaring, zonder steun van een partijapparaat, zonder financiële middelen dienden ze een lijst in bij de verkiezingen. Wat begon als een grap eindigde met een stunt: ze behaalden meteen de absolute meerderheid. Was de stunt éénmalig?

Na vier jaar moesten de burger-politici opnieuw naar de kiezer, en deze tweede keer behaalden ze àlle zetels in de gemeenteraad. Traditionele politici zitten in Frome werkloos thuis.

Van troosteloos naar hip

En het is een wonderlijk succesverhaal. Frome is op enkele jaren tijd van aanschijn veranderd. Van een wat troosteloos stadje, waar werkloze jongeren op straat rondhingen tussen dichtgetimmerde winkeletalages, is het veranderd in een hippe, bruisende hotspot, waar iedere eerste zondag van de maand duizenden bezoekers elkaar verdringen op de "Arts and Crafts-market", de grootste van Engeland.

Samen met de bezoekers stroomt geld binnen. Jongeren trokken vroeger van Frome naar Londen, nu is het omgekeerd. De prijzen van vastgoed in het stadje schieten de hoogte in. Het geheime recept: de belastingen verhogen (jawel!), transparantie, inspraak, en een actief en doortastend beleid in het belang van de inwoners en de stad.

Ook elders in Europa

Ook op andere plaatsen in Europa broeien burgerinitiatieven. In de Spaanse steden Barcelona en Madrid, maar ook in de Deense hoofdstad Kopenhagen. Daar is een groep mensen actief op nationaal politieke niveau. Centraal figuur is de charismatische Uffe Elbaek, zelf gewezen minister.

Elbaek kent de traditionele politiek, vindt die achterhaald en versleten, en wil ook ramen opengooien. Alternativet, zo heet zijn nieuwe beweging. Het programma wordt gecrowdsourced: er is een constante instroom van nieuwe ideeën en feedback, die rechtstreeks van geëngageerde burgers komt.

Ook Alternativet deed tot verbazing van tegenstanders en analisten bij de eerste deelname aan verkiezingen politiek Denemarken op zijn grondvesten daveren.

Van hooligan tot burgemeester

Kan het zo simpel zijn? Na een gemeenteraad zit ik op café aan de toog met enkele gemeenteraadsleden: Peter, Al, Nick, Pippa, Toby. Het zijn ook allemaal ex-burgemeesters van Frome. Een burgemeestermandaat duurt één jaar, het is tijdrovend en onbezoldigd.

In tegenstelling tot hun voorgangers, die tegelijk actief waren op hogere niveaus, verdienen de nieuwe burgemeesters geen halve pond aan hun mandaat. Het is een dienst aan de gemeenschap.

Nick was in 2011 de eerste burgemeester van de groep. Hij is een gewezen hooligan en vechtersbaas, die Engeland graag zo Brits en blank mogelijk wil houden. Een grotere tegenpool met de zachtmoedige tuinman Peter Macfadyen is moeilijk denkbaar. Ze hadden wel allebei hun buik vol de politiek in hun stadje, dus er was iets wat hen bond en ze begonnen een gesprek.

Een hoofdrol voor de burger

Een jaar later stonden ze in hun slip elkaars lijven te beschilderen met gouden bodypaint, om dan met reusachtige palmen de nieuwe burgemeester Pippa op haar grote troon koelte toe te wuiven op een praalwagen in de carnavalsoptocht. Het systeem van Frome zal wellicht ook op grenzen botsen, maar zou zelfrelativering de sleutel naar een betere politiek kunnen zijn?

Ik heb een "smile on my face", wanneer ik de laatste hand leg aan de montage van deze reportage. Dat is bij Pano niet evident, vaak gaat het over thema’s die niet meteen vrolijk stemmen. Maar nu is het een hoopvol verhaal, waarbij de mondige, intelligente en zelfredzame burger de hoofdrol opeist

Write a new comment...

Ask for action

0 users are asking

Recent Thoughts of others